Open Ontwikkelen is een organisatiemethode voor ruimtelijke en infrastructurele projecten die gericht is op het realiseren van duurzame samenwerking en gezamenlijke meerwaarde. Het uitgangspunt is dat publieke en private partners, inclusief bewoners, ieder vanuit hun eigen rol en kennis bijdragen aan het vinden van oplossingen die breder gedragen, innovatiever en kostenefficiënter zijn.
In tegenstelling tot klassieke top-downbenaderingen, waar procedures en formele participatie-instrumenten vaak leidend zijn, beoogt Open Ontwikkelen een interactief proces van samenwerking. Dit betekent dat stakeholders niet slechts geconsulteerd worden, maar daadwerkelijk als baathebbers deelnemen aan de beleids- en ontwikkelagenda. Hun inbreng varieert van lokale kennis en praktische oplossingsrichtingen tot het vergroten van draagvlak en het reduceren van juridische weerstand. Democratische besluitvorming blijft plaatsvinden op de gebruikelijke wijze.
De methode Open Ontwikkelen veronderstelt een integrale beleidsvorming die de institutionele en territoriale grenzen overstijgt. Gemeenten, regio’s en maatschappelijke organisaties werken vanuit een gezamenlijke opgave, met oog voor de samenhang tussen mobiliteit, leefkwaliteit, duurzaamheid en economie. Bewoners maken hier expliciet deel van uit: mits goed georganiseerd en gefaciliteerd, kunnen zij van ‘tegenpartij’ transformeren tot constructieve medeontwikkelaars – van NIMBY naar PIMBY (Please in my backyard).
Open Ontwikkelen is geen vaststaand instrument of procedure, maar een adaptieve werkwijze. Afhankelijk van context en opgave wordt telkens de passende vorm gekozen die wederzijds luisteren, aandacht en probleemoplossend vermogen centraal stelt. Dit vergt een actieve inzet van alle partijen, waaronder bestuurlijke durf om de klassieke hiërarchie los te laten en ruimte te maken voor nieuwe coalities.
Het resultaat is een win-winbenadering die bijdraagt aan maatschappelijke legitimiteit, bestuurlijke effectiviteit en versnelling van de realisatie.